import type { Chalisa } from '../types.js'

const ramaChalisa: Chalisa = {
  slug: 'rama-chalisa',
  deity: 'rama',
  titleEnglish: 'Rama Chalisa',
  titleHindi: 'राम चालीसा',
  chaupai: {
    english: [
      { text: `Shri Raghubira Bhakta Hitakari।\nSuni Lijai Prabhu Araja Hamari॥` },
      { text: `Nishi Dina Dhyana Dharai Jo Koi।\nTa Sama Bhakta Aura Nahin Hoi॥` },
      { text: `Dhyana Dharein Shivaji Mana Manhi।\nBrahma, Indra Para Nahin Pahin॥` },
      { text: `Duta Tumhara Vira Hanumana।\nJasu Prabhava Tihun Pura Jana॥` },
      { text: `Jaya, Jaya, Jaya Raghunatha Kripala।\nSada Karo Santana Pratipala॥` },
      { text: `Tuva Bhujadanda Prachanda Kripala।\nRavana Mari Surana Pratipala॥` },
      { text: `Tuma Anatha Ke Natha Gosain।\nDinana Ke Ho Sada Sahai॥` },
      { text: `Brahmadika Tava Para Na Pavain।\nSada Isha Tumharo Yasha Gavain॥` },
      { text: `Chariu Bheda Bharata Hain Sakhi।\nTuma Bhaktana Ki Lajja Rakhi॥` },
      { text: `Guna Gavata Sharada Mana Mahin।\nSurapati Tako Para Na Pahin॥` },
      { text: `Nama Tumhara Leta Jo Koi।\nTa Sama Dhanya Aura Nahin Hoi॥` },
      { text: `Rama Nama Hai Aparampara।\nCharihu Vedana Jahi Pukara॥` },
      { text: `Ganapati Nama Tumharo Linho।\nTinako Prathama Pujya Tuma Kinho॥` },
      { text: `Shesha Ratata Nita Nama Tumhara।\nMahi Ko Bhara Shisha Para Dhara॥` },
      { text: `Phula Samana Rahata So Bhara।\nPavata Kou Na Tumharo Para॥` },
      { text: `Bharata Nama Tumharo Ura Dharo।\nTason Kabahun Na Rana Mein Haro॥` },
      { text: `Nama Shatruhana Hridaya Prakasha।\nSumirata Hota Shatru Kara Nasha॥` },
      { text: `Lakhana Tumhare Ajnakari।\nSada Karata Santana Rakhavari॥` },
      { text: `Tate Rana Jite Nahin Koi।\nYuddha Jure Yamahun Kina Hoi॥` },
      { text: `Mahalakshmi Dhara Avatara।\nSaba Vidhi Karata Papa Ko Chhara॥` },
      { text: `Sita Rama Punita Gayo।\nBhuvaneshvari Prabhava Dikhayo॥` },
      { text: `Ghata Son Prakata Bhai So Ai।\nJako Dekhata Chandra Lajai॥` },
      { text: `Jo Tumhare Nita Panva Palotata।\nNavo Niddhi Charanana Mein Lotata॥` },
      { text: `Siddhi Atharaha Mangalakari।\nSo Tuma Para Javai Balihari॥` },
      { text: `Aurahu Jo Aneka Prabhutai।\nSo Sitapati Tumahin Banai॥` },
      { text: `Ichchha Te Kotina Sansara।\nRachata Na Lagata Pala Ki Bara॥` },
      { text: `Jo Tumhare Charanana Chita Lavai।\nTaki Mukti Avasi Ho Javai॥` },
      { text: `Sunahu Rama Tuma Tata Hamare।\nTumahin Bharata Kula Pujya Prachare॥` },
      { text: `Tumahin Deva Kula Deva Hamare।\nTuma Guru Deva Prana Ke Pyare॥` },
      { text: `Jo Kuchha Ho So Tumahin Raja।\nJaya Jaya Jaya Prabhu Rakho Laja॥` },
      { text: `Rama Atma Poshana Hare।\nJaya Jaya Jaya Dasharatha Ke Pyare॥` },
      { text: `Jaya Jaya Jaya Prabhu Jyoti Svarupa।
Nirguna Brahma Akhanda Anupa॥` },
      { text: `Satya Satya Jaya Satyavrata Svami।\nSatya Sanatana Antaryami॥` },
      { text: `Satya Bhajana Tumharo Jo Gavai।\nSo Nishchaya Charon Phala Pavai॥` },
      { text: `Satya Shapatha Gauripati Kinhin।\nTumane Bhaktihin Saba Sidhi Dinhin॥` },
      { text: `Jnana Hridaya Do Jnana Svarupa।\nNamo Namo Jaya Jagapati Bhupa॥` },
      { text: `Dhanya Dhanya Tuma Dhanya Pratapa।\nNama Tumhara Harata Santapa॥` },
      { text: `Satya Shuddha Devana Mukha Gaya।\nBaji Dundubhi Shankha Bajaya॥` },
      { text: `Satya Satya Tuma Satya Sanatana।\nTuma Hi Ho Hamare Tana-Mana Dhana॥` },
      { text: `Yako Patha Kare Jo Koi।\nJnana Prakata Take Ura Hoi॥` },
      { text: `Avagamana Mitai Tihi Kera।\nSatya Vachana Mane Shiva Mera॥` },
      { text: `Aura Asa Mana Mein Jo Hoi।\nManavanchhita Phala Pave Soi॥` },
      { text: `Tinahun Kala Dhyana Jo Lyavai।\nTulasi Dala Aru Phula Chadhavai॥` },
      { text: `Saga Patra So Bhoga Lagavai।\nSo Nara Sakala Siddhata Pavai॥` },
      { text: `Anta Samaya Raghubara Pura Jai।\nJahan Janma Hari Bhakta Kahai॥` },
      { text: `Shri Haridasa Kahai Aru Gavai।\nSo Baikuntha Dhama Ko Pavai॥` },
    ],
    hindi: [
      { text: `श्री रघुबीर भक्त हितकारी।\nसुनि लीजै प्रभु अरज हमारी॥` },
      { text: `निशि दिन ध्यान धरै जो कोई।\nता सम भक्त और नहीं होई॥` },
      { text: `ध्यान धरें शिवजी मन मांही।\nब्रह्मा, इन्द्र पार नहीं पाहीं॥` },
      { text: `दूत तुम्हार वीर हनुमाना।\nजासु प्रभाव तिहुं पुर जाना॥` },
      { text: `जय, जय, जय रघुनाथ कृपाला।\nसदा करो संतन प्रतिपाला॥` },
      { text: `तुव भुजदण्ड प्रचण्ड कृपाला।\nरावण मारि सुरन प्रतिपाला॥` },
      { text: `तुम अनाथ के नाथ गोसाईं।\nदीनन के हो सदा सहाई॥` },
      { text: `ब्रह्मादिक तव पार न पावैं।\nसदा ईश तुम्हरो यश गावैं॥` },
      { text: `चारिउ भेद भरत हैं साखी।\nतुम भक्तन की लज्जा राखी॥` },
      { text: `गुण गावत शारद मन माहीं।\nसुरपति ताको पार न पाहिं॥` },
      { text: `नाम तुम्हार लेत जो कोई।\nता सम धन्य और नहीं होई॥` },
      { text: `राम नाम है अपरम्पारा।\nचारिहु वेदन जाहि पुकारा॥` },
      { text: `गणपति नाम तुम्हारो लीन्हो।\nतिनको प्रथम पूज्य तुम कीन्हो॥` },
      { text: `शेष रटत नित नाम तुम्हारा।\nमहि को भार शीश पर धारा॥` },
      { text: `फूल समान रहत सो भारा।\nपावत कोऊ न तुम्हरो पारा॥` },
      { text: `भरत नाम तुम्हरो उर धारो।\nतासों कबहूं न रण में हारो॥` },
      { text: `नाम शत्रुहन हृदय प्रकाशा।\nसुमिरत होत शत्रु कर नाशा॥` },
      { text: `लखन तुम्हारे आज्ञाकारी।\nसदा करत सन्तन रखवारी॥` },
      { text: `ताते रण जीते नहिं कोई।\nयुद्ध जुरे यमहूं किन होई॥` },
      { text: `महालक्ष्मी धर अवतारा।\nसब विधि करत पाप को छारा॥` },
      { text: `सीता राम पुनीता गायो।\nभुवनेश्वरी प्रभाव दिखायो॥` },
      { text: `घट सों प्रकट भई सो आई।\nजाको देखत चन्द्र लजाई॥` },
      { text: `जो तुम्हरे नित पांव पलोटत।\nनवो निद्धि चरणन में लोटत॥` },
      { text: `सिद्धि अठारह मंगलकारी।\nसो तुम पर जावै बलिहारी॥` },
      { text: `औरहु जो अनेक प्रभुताई।\nसो सीतापति तुमहिं बनाई॥` },
      { text: `इच्छा ते कोटिन संसारा।\nरचत न लागत पल की बारा॥` },
      { text: `जो तुम्हरे चरणन चित लावै।\nताकी मुक्ति अवसि हो जावै॥` },
      { text: `सुनहु राम तुम तात हमारे।\nतुमहिं भरत कुल पूज्य प्रचारे॥` },
      { text: `तुमहिं देव कुल देव हमारे।\nतुम गुरु देव प्राण के प्यारे॥` },
      { text: `जो कुछ हो सो तुमहिं राजा।\nजय जय जय प्रभु राखो लाजा॥` },
      { text: `राम आत्मा पोषण हारे।\nजय जय जय दशरथ के प्यारे॥` },
      { text: `जय जय जय प्रभु ज्योति स्वरुपा।\nनर्गुण ब्रहृ अखण्ड अनूपा॥` },
      { text: `सत्य सत्य जय सत्यव्रत स्वामी।\nसत्य सनातन अन्तर्यामी॥` },
      { text: `सत्य भजन तुम्हरो जो गावै।\nसो निश्चय चारों फल पावै॥` },
      { text: `सत्य शपथ गौरीपति कीन्हीं।\nतुमने भक्तिहिं सब सिधि दीन्हीं॥` },
      { text: `ज्ञान हृदय दो ज्ञान स्वरुपा।\nनमो नमो जय जगपति भूपा॥` },
      { text: `धन्य धन्य तुम धन्य प्रतापा।\nनाम तुम्हार हरत संतापा॥` },
      { text: `सत्य शुद्ध देवन मुख गाया।\nबजी दुन्दुभी शंख बजाया॥` },
      { text: `सत्य सत्य तुम सत्य सनातन।\nतुम ही हो हमरे तन-मन धन॥` },
      { text: `याको पाठ करे जो कोई।\nज्ञान प्रकट ताके उर होई॥` },
      { text: `आवागमन मिटै तिहि केरा।\nसत्य वचन माने शिव मेरा॥` },
      { text: `और आस मन में जो होई।\nमनवांछित फल पावे सोई॥` },
      { text: `तीनहुं काल ध्यान जो ल्यावै।\nतुलसी दल अरु फूल चढ़ावै॥` },
      { text: `साग पत्र सो भोग लगावै।\nसो नर सकल सिद्धता पावै॥` },
      { text: `अन्त समय रघुबर पुर जाई।\nजहां जन्म हरि भक्त कहाई॥` },
      { text: `श्री हरिदास कहै अरु गावै।\nसो बैकुण्ठ धाम को पावै॥` },
    ],
  },
  closingDoha: {
    english: [
      { text: `Sata Divasa Jo Nema Kara, Patha Kare Chita Laya।\nHaridasa Hari Kripa Se, Avasi Bhakti Ko Paya॥` },
      { text: `Rama Chalisa Jo Padhe, Rama Charana Chita Laya।\nJo Ichchha Mana Mein Karai, Sakala Siddha Ho Jaya॥` },
    ],
    hindi: [
      { text: `सात दिवस जो नेम कर, पाठ करे चित लाय।\nहरिदास हरि कृपा से, अवसि भक्ति को पाय॥` },
      { text: `राम चालीसा जो पढ़े, राम चरण चित लाय।\nजो इच्छा मन में करै, सकल सिद्ध हो जाय॥` },
    ],
  },
  about: { en: 'A chalisa in the forty-verse chaupai form, addressed to Shri Rama as Raghunatha and lord of the friendless, praising his compassion towards devotees, the mighty arm that slew Ravana, and the boundless power of his name, which Shiva, Shesha and the four Vedas are said to sing unceasingly. It is taken up in daily worship and at Rama Navami for protection and steadfast devotion.', hi: 'राम को रघुनाथ तथा दीनों एवं अनाथों के नाथ के रूप में सम्बोधित करने वाली, चौपाई छन्द में रचित चालीसा, जिसमें उनकी भक्तवत्सलता, रावण का संहार करने वाली प्रचण्ड भुजा एवं उस नाम की अपार महिमा का गान है जिसे शिव, शेष तथा चारों वेद निरन्तर पुकारते हैं। नित्य पूजा एवं रामनवमी पर रक्षा तथा अटल भक्ति हेतु इसका पाठ किया जाता है।' },
}

export default ramaChalisa
