import type { Chalisa } from '../types.js'

const shivaChalisa: Chalisa = {
  slug: 'shiva-chalisa',
  deity: 'shiva',
  titleEnglish: 'Shiva Chalisa',
  titleHindi: 'शिव चालीसा',
  openingDoha: {
    english: [
      { text: `Jaya Ganesha Girija Suvana, Mangala Mula Sujana।\nKahata Ayodhyadasa Tuma, Dehu Abhaya Varadana॥` },
    ],
    hindi: [
      { text: `जय गणेश गिरिजा सुवन, मंगल मूल सुजान।\nकहत अयोध्यादास तुम, देहु अभय वरदान॥` },
    ],
  },
  chaupai: {
    english: [
      { text: `Jaya Girija Pati Dina Dayala।\nSada Karata Santana Pratipala॥` },
      { text: `Bhala Chandrama Sohata Nike।\nKanana Kundala Nagaphani Ke॥` },
      { text: `Anga Gaura Shira Ganga Bahaye।\nMundamala Tana Kshara Lagaye॥` },
      { text: `Vastra Khala Baghambara Sohe।\nChhavi Ko Dekhi Naga Mana Mohe॥` },
      { text: `Maina Matu Ki Have Dulari।\nBama Anga Sohata Chhavi Nyari॥` },
      { text: `Kara Trishula Sohata Chhavi Bhari।\nKarata Sada Shatruna Kshayakari॥` },
      { text: `Nandi Ganesha Sohai Tahan Kaise।\nSagara Madhya Kamala Hain Jaise॥` },
      { text: `Kartika Shyama Aura Ganarau।\nYa Chhavi Ko Kahi Jata Na Kau॥` },
      { text: `Devana Jabahin Jaya Pukara।\nTaba Hi Dukha Prabhu Apa Nivara॥` },
      { text: `Kiya Upadrava Taraka Bhari।\nDevana Saba Mili Tumahin Juhari॥` },
      { text: `Turata Shadanana Apa Pathayau।\nLavanimesha Mahan Mari Girayau॥` },
      { text: `Apa Jalandhara Asura Sanhara।\nSuyasha Tumhara Vidita Sansara॥` },
      { text: `Tripurasura Sana Yuddha Machai।\nSabahin Kripa Kara Lina Bachai॥` },
      { text: `Kiya Tapahin Bhagiratha Bhari।\nPuraba Pratijna Tasu Purari॥` },
      { text: `Danina Mahan Tuma Sama Kou Nahin।\nSevaka Stuti Karata Sadahin॥` },
      { text: `Veda Mahi Mahima Tuma Gai।\nAkatha Anadi Bheda Nahin Pai॥` },
      { text: `Prakati Udadhi Manthana Mein Jvala।\nJarata Surasura Bhae Vihala॥` },
      { text: `Kinhi Daya Tahan Kari Sahai।\nNilakantha Taba Nama Kahai॥` },
      { text: `Pujana Ramachandra Jaba Kinha।\nJita Ke Lanka Vibhishana Dinha॥` },
      { text: `Sahasa Kamala Mein Ho Rahe Dhari।\nKinha Pariksha Tabahin Purari॥` },
      { text: `Eka Kamala Prabhu Rakheu Joi।\nKamala Nayana Pujana Chahan Soi॥` },
      { text: `Kathina Bhakti Dekhi Prabhu Shankara।\nBhae Prasanna Diye Ichchhita Vara॥` },
      { text: `Jaya Jaya Jaya Ananta Avinashi।\nKarata Kripa Saba Ke Ghatavasi॥` },
      { text: `Dushta Sakala Nita Mohi Satavai।\nBhramata Rahaun Mohi Chaina Na Avai॥` },
      { text: `Trahi Trahi Main Natha Pukaro।\nYehi Avasara Mohi Ana Ubaro॥` },
      { text: `Lai Trishula Shatruna Ko Maro।\nSankata Te Mohi Ana Ubaro॥` },
      { text: `Mata-Pita Bhrata Saba Hoi।\nSankata Mein Puchhata Nahin Koi॥` },
      { text: `Svami Eka Hai Asa Tumhari।\nAya Harahu Mama Sankata Bhari॥` },
      { text: `Dhana Nirdhana Ko Deta Sada Hin।\nJo Koi Janche So Phala Pahin॥` },
      { text: `Astuti Kehi Vidhi Karain Tumhari।\nKshamahu Natha Aba Chuka Hamari॥` },
      { text: `Shankara Ho Sankata Ke Nashana।\nMangala Karana Vighna Vinashana॥` },
      { text: `Yogi Yati Muni Dhyana Lagavain।\nSharada Narada Shisha Navavain॥` },
      { text: `Namo Namo Jaya Namah Shivaya।\nSura Brahmadika Para Na Paya॥` },
      { text: `Jo Yaha Patha Kare Mana Lai।\nTa Para Hota Hai Shambhu Sahai॥` },
      { text: `Riniyan Jo Koi Ho Adhikari।\nPatha Kare So Pavana Hari॥` },
      { text: `Putra Hona Kara Ichchha Joi।\nNishchaya Shiva Prasada Tehi Hoi॥` },
      { text: `Pandita Trayodashi Ko Lave।\nDhyana Purvaka Homa Karave॥` },
      { text: `Trayodashi Vrata Karai Hamesha।\nTake Tana Nahin Rahai Kalesha॥` },
      { text: `Dhupa Dipa Naivedya Chadhave।\nShankara Sammukha Patha Sunave॥` },
      { text: `Janma Janma Ke Papa Nasave।\nAnta Dhama Shivapura Mein Pave॥` },
      { text: `Kahain Ayodhyadasa Asa Tumhari।\nJani Sakala Duhkha Harahu Hamari॥` },
    ],
    hindi: [
      { text: `जय गिरिजा पति दीन दयाला।\nसदा करत सन्तन प्रतिपाला॥` },
      { text: `भाल चन्द्रमा सोहत नीके।\nकानन कुण्डल नागफनी के॥` },
      { text: `अंग गौर शिर गंग बहाये।\nमुण्डमाल तन क्षार लगाए॥` },
      { text: `वस्त्र खाल बाघम्बर सोहे।\nछवि को देखि नाग मन मोहे॥` },
      { text: `मैना मातु की हवे दुलारी।\nबाम अंग सोहत छवि न्यारी॥` },
      { text: `कर त्रिशूल सोहत छवि भारी।\nकरत सदा शत्रुन क्षयकारी॥` },
      { text: `नन्दि गणेश सोहै तहँ कैसे।\nसागर मध्य कमल हैं जैसे॥` },
      { text: `कार्तिक श्याम और गणराऊ।\nया छवि को कहि जात न काऊ॥` },
      { text: `देवन जबहीं जाय पुकारा।\nतब ही दुख प्रभु आप निवारा॥` },
      { text: `किया उपद्रव तारक भारी।\nदेवन सब मिलि तुमहिं जुहारी॥` },
      { text: `तुरत षडानन आप पठायउ।\nलवनिमेष महँ मारि गिरायउ॥` },
      { text: `आप जलंधर असुर संहारा।\nसुयश तुम्हार विदित संसारा॥` },
      { text: `त्रिपुरासुर सन युद्ध मचाई।\nसबहिं कृपा कर लीन बचाई॥` },
      { text: `किया तपहिं भागीरथ भारी।\nपुरब प्रतिज्ञा तासु पुरारी॥` },
      { text: `दानिन महँ तुम सम कोउ नाहीं।\nसेवक स्तुति करत सदाहीं॥` },
      { text: `वेद माहि महिमा तुम गाई।\nअकथ अनादि भेद नहिं पाई॥` },
      { text: `प्रकटी उदधि मंथन में ज्वाला।\nजरत सुरासुर भए विहाला॥` },
      { text: `कीन्ही दया तहं करी सहाई।\nनीलकण्ठ तब नाम कहाई॥` },
      { text: `पूजन रामचन्द्र जब कीन्हा।\nजीत के लंक विभीषण दीन्हा॥` },
      { text: `सहस कमल में हो रहे धारी।\nकीन्ह परीक्षा तबहिं पुरारी॥` },
      { text: `एक कमल प्रभु राखेउ जोई।\nकमल नयन पूजन चहं सोई॥` },
      { text: `कठिन भक्ति देखी प्रभु शंकर।\nभए प्रसन्न दिए इच्छित वर॥` },
      { text: `जय जय जय अनन्त अविनाशी।\nकरत कृपा सब के घटवासी॥` },
      { text: `दुष्ट सकल नित मोहि सतावै।\nभ्रमत रहौं मोहि चैन न आवै॥` },
      { text: `त्राहि त्राहि मैं नाथ पुकारो।\nयेहि अवसर मोहि आन उबारो॥` },
      { text: `लै त्रिशूल शत्रुन को मारो।\nसंकट ते मोहि आन उबारो॥` },
      { text: `मात-पिता भ्राता सब होई।\nसंकट में पूछत नहिं कोई॥` },
      { text: `स्वामी एक है आस तुम्हारी।\nआय हरहु मम संकट भारी॥` },
      { text: `धन निर्धन को देत सदा हीं।\nजो कोई जांचे सो फल पाहीं॥` },
      { text: `अस्तुति केहि विधि करैं तुम्हारी।\nक्षमहु नाथ अब चूक हमारी॥` },
      { text: `शंकर हो संकट के नाशन।\nमंगल कारण विघ्न विनाशन॥` },
      { text: `योगी यति मुनि ध्यान लगावैं।\nशारद नारद शीश नवावैं॥` },
      { text: `नमो नमो जय नमः शिवाय।\nसुर ब्रह्मादिक पार न पाय॥` },
      { text: `जो यह पाठ करे मन लाई।\nता पर होत है शम्भु सहाई॥` },
      { text: `ऋनियां जो कोई हो अधिकारी।
पाठ करे सो पावन हारी॥` },
      { text: `पुत्र होन कर इच्छा जोई।\nनिश्चय शिव प्रसाद तेहि होई॥` },
      { text: `पण्डित त्रयोदशी को लावे।\nध्यान पूर्वक होम करावे॥` },
      { text: `त्रयोदशी व्रत करै हमेशा।\nताके तन नहीं रहै कलेशा॥` },
      { text: `धूप दीप नैवेद्य चढ़ावे।\nशंकर सम्मुख पाठ सुनावे॥` },
      { text: `जन्म जन्म के पाप नसावे।\nअन्त धाम शिवपुर में पावे॥` },
      { text: `कहैं अयोध्यादास आस तुम्हारी।\nजानि सकल दुःख हरहु हमारी॥` },
    ],
  },
  closingDoha: {
    english: [
      { text: `Nitta Nema Uthi Pratah Hi, Patha Karo Chalisa।\nTuma Meri Manokamana, Purna Karo Jagadisha॥` },
      { text: `Magasira Chhathi Hemanta Ritu, Samvata Chausatha Jana।\nStuti Chalisa Shivahi, Purna Kina Kalyana॥` },
    ],
    hindi: [
      { text: `नित्त नेम उठि प्रातः ही, पाठ करो चालीसा।\nतुम मेरी मनोकामना, पूर्ण करो जगदीश॥` },
      { text: `मगसिर छठि हेमन्त ऋतु, संवत चौसठ जान।
स्तुति चालीसा शिवहि, पूर्ण कीन कल्याण॥` },
    ],
  },
  about: { en: 'A chalisa of forty verses in praise of Shiva, opening with a doha to Ganesha in which the poet names himself Ayodhyadas and asks for the boon of fearlessness. Its chaupais dwell on Shiva\'s form, the crescent on his brow, serpent earrings, Ganga in his hair, the tiger skin and garland of skulls, Parvati at his left side, and on his rescue of the gods from Taraka and Jalandhara. It is commonly recited on Mondays and at Maha Shivaratri.', hi: 'शिव की स्तुति में रचित चालीसा, जिसका आरम्भ गणेश की वन्दना के दोहे से होता है, जहाँ कवि स्वयं को अयोध्यादास कहकर अभय का वरदान माँगता है। इसकी चौपाइयाँ मस्तक पर चन्द्रमा, नागफणी के कुण्डल, जटा से बहती गंगा, व्याघ्रचर्म एवं मुण्डमाला तथा वाम अंग में शोभित पार्वती के साथ शिव के स्वरूप का चित्रण करती हैं, और तारक एवं जलन्धर से देवताओं के उद्धार का स्मरण कराती हैं। सोमवार तथा महाशिवरात्रि पर इसका पाठ किया जाता है।' },
}

export default shivaChalisa
